Đây là Phần 3 trong series 5 phần “Tự Do Tài Chính Ở Tuổi 36”. Nếu bạn chưa đọc Phần 1 và Phần 2: đó là hành trình một cô gái 18 tuổi bỏ thi đại học, 19 tuổi trở lại đi học nhưng lại bỏ dở dang. Đã trải qua nhiều nghề tay chân, sống “cơm với đậu” để tiết kiệm tối đa — cho đến khi cơ thể lên tiếng.Có người đi học để có tấm bằng đi làm, có người đi làm rồi mới thấy bản thân thiếu kiến thức cần phải đi học,học vì bản thân.
🗺️ Hành Trình 5 Phần
Buổi tối hôm đó, tôi ngồi trong lớp học cùng những sinh viên trẻ hơn mình gần chục tuổi. Nhìn quanh, tôi tự hỏi: “Không biết mình có quyết định sai không?”
“Hai mươi năm sau bạn sẽ hối hận vì những gì bạn không làm, hơn là những gì bạn đã làm.” — Mark Twain
Đây là câu nói tôi từng dùng để mở đầu một bài văn khi còn học đại học. Nhiều năm sau đọc lại, tôi thấy nó vẫn ..hay hay..
May mà tôi đã quyết định quay lại trường học. Nếu không, có lẽ tôi sẽ hối hận đến tận già.
🎓 “Học Lại” Ở Tuổi Không Còn Trẻ
Khi cuộc sống đã dần ổn định, lại quyết định từ bỏ để đi học lại là điều không hề dễ dàng. Không chỉ phải đánh đổi về thời gian và tiền bạc, tôi còn phải nghe rất nhiều lời bàn tán.
“Nhiều tuổi rồi còn đi học làm gì?”
“Đi làm kiếm tiền không sướng hơn sao?”
“Học xong cũng vậy thôi, ở Mỹ này người Việt chỉ có làm nail mới giàu.”
Có những lúc chính tôi cũng tự hỏi mình như vậy. Tốt nghiệp rồi thì vui, thì tự hào — chứ hồi còn đang học, tôi thấy rất nhiều khó khăn, rất chán nản.
Thu nhập giảm đi rất nhiều so với lúc còn làm toàn thời gian. Bàn tay lao động lâu ngày đã chai sạn, tự nhiên quay lại cầm bút, cảm giác thật bỡ ngỡ. Thêm chuyện tiếng Anh không giỏi, làm tôi rất chật vật mỗi khi đọc giáo trình và cực kỳ sợ viết luận văn. Người ta học mất 30 phút thì tôi có khi phải vừa đọc, vừa tra từ điển, vừa cắn bút, mất cả buổi tối mới xong.
Trường tôi ở trung tâm thành phố, kẹt xe quanh năm. Vậy là nhiều hôm tôi đi thật sớm đến trường, lên thư viện ngủ một giấc rồi mới vào lớp để tránh giờ kẹt xe. Có học kỳ, tôi chỉ đăng ký những lớp từ 7 giờ đến 9 giờ tối để dễ sắp xếp công việc.
Nhờ học vào những khung giờ đặc biệt đó, tôi tình cờ quen được những người bạn cùng lớp cũng đặc biệt không kém. Có người lớn hơn tôi rất nhiều tuổi, vừa đi làm cả ngày, tối vẫn đến lớp. Có người bế cả con vào giảng đường vì không có ai trông. Họ vẫn chăm chỉ ghi chép, làm bài và không bỏ buổi học nào. Tôi vẫn nhớ hình ảnh cậu bé trai ngồi yên tô màu bên cạnh mẹ đang nghe giảng. Tôi thật khâm phục sự cố gắng của cô ấy.
Bạn không muốn làm, bạn luôn có lý do. Bạn muốn làm, bạn luôn tìm được cách.
📖 Những Gì Trường Học Dạy Tôi Về Tiền
Tôi được học kế toán, tài chính doanh nghiệp, cách đọc báo cáo tài chính, và nhiều môn học khác đã khiến cách nhìn của tôi về tiền bạc thay đổi hoàn toàn. Không phải để kiếm điểm cao, không phải để qua môn, không phải để tô vẽ cho CV xin việc sau này, mà là những kiến thức khai sáng chính bản thân tôi. Càng học càng thấy mình thật ngu ngốc…
Trước đây, đầu tư với tôi giống như nghe ai nói gì thì làm theo. Sau khi học, tôi hiểu rằng mỗi quyết định đầu tư đều cần có dữ liệu, phân tích và xác suất.
Chính những môn học ở trường đã giúp tôi mạnh dạn xuống tiền cho những khoản đầu tư đầu tiên trong cuộc đời, cũng như chủ động mở các quỹ hưu trí ở Fidelity. Có người đi học đại học để có tấm bằng đi làm, còn tôi đi làm rồi mới thấy bản thân thiếu kiến thức nên cần đi học, để hiểu.
“Tư duy thay đổi, cách sống thay đổi, và cuộc đời sẽ thay đổi” — tôi đã nghĩ như thế.
🏦 Từ Ghế Nhà Trường Đến Bàn Giấy Vay Nhà
Sau khi tốt nghiệp, tôi xin làm thêm ở lĩnh vực khai thuế để có thể hiểu báo cáo thuế cá nhân và doanh nghiệp. Sau đó, tôi chuyển sang nghề Loan Officer (chuyên viên tín dụng cho vay mua nhà) và gắn bó với công việc này cho đến hôm nay.
Nếu đại học dạy tôi cách đọc báo cáo tài chính, thì nghề Loan Officer dạy tôi cách đọc những thương vụ bất động sản.
Mỗi ngày tôi tiếp xúc với hồ sơ vay mua nhà, tư vấn các chương trình vay của chính phủ, cách sử dụng đòn bẩy tài chính và cách ngân hàng đánh giá một khoản đầu tư. Tôi vừa tư vấn, vừa học hỏi từ rất nhiều câu chuyện thành công/thất bại của khách hàng. Tôi nhận ra một điều rất đơn giản:
Muốn đầu tư tốt vào lĩnh vực nào, trước tiên hãy hiểu thật sâu về lĩnh vực đó.
🏠 Căn Nhà Đầu Tiên, Tự Tay Gây Dựng
Nhờ khoản tiền tiết kiệm trước đây cùng những kiến thức tích lũy được, tôi vay mua căn nhà đầu tiên khi vừa tròn 30 tuổi.
Không trúng số.
Không được cha mẹ cho tiền.
Không phải tiền mừng cưới.
Dù tài sản của tôi nhỏ bé thôi, nhưng tôi tự hào vì chính tay mình gây dựng.
“An cư rồi mới lạc nghiệp.”, đó là câu nói tôi thường nghe, nhưng với tôi thì suy nghĩ khác. Căn nhà trước hết là một khoản đầu tư và phải cân nhắc kỹ — tôi cần “an tâm” hơn là “an cư” 🙂
Mỗi khi đi xem nhà, tôi không nghĩ: “Mình có thích căn này không?” Tôi nghĩ: “Sau này người khác có muốn mua lại căn này không?”
Tôi nhìn vào vị trí, công năng, khả năng cải tạo, khu dân cư và giá trị bán lại trong tương lai. Tôi luôn tìm những căn nhà cũ, cần sửa chữa nhẹ, vì với tôi đó là cơ hội tốt nhất để gia tăng giá trị.
Căn đầu tiên tôi mua thật sự rất… khủng khiếp. Sơn cũ đủ màu, nội thất xập xệ và thảm cũ có mùi hôi nồng nặc. Mỗi lần có người đến xem, nhiều người vừa bước vào đã bịt mũi rồi đi ra ngay.
Chính vì vậy mà tôi có ít đối thủ cạnh tranh hơn và mua được căn nhà với mức giá rất tốt.
Sau khi nhận nhà, tôi không thuê đội thi công. Tôi tự sơn sửa và mua lại đồ nội thất ở Facebook Marketplace. Tan làm là về thay quần áo, cầm cọ sơn nhà. Cuối tuần cũng sơn. Làm từng phòng một. Tự làm giúp tiết kiệm rất nhiều tiền, nhưng đổi lại là những ngày cơ thể rã rời.
Hơn một tháng sau, căn nhà cuối cùng cũng xong.
🧹 Khi Chính Tôi Là “Công Ty Dọn Dẹp”
Tôi vừa ở, vừa cho thuê phòng để giảm chi phí. Rồi sau đó, tôi cho thuê cả căn trên Airbnb, còn bản thân thì đi thuê một căn phòng nhỏ khác để ở.
Nhiều người hỏi tôi: “Làm Airbnb thì thuê công ty nào dọn dẹp?”
Thật ra… chính tôi là công ty đó.
Khách trả phòng lúc 12 giờ trưa, khách mới nhận phòng lúc 3 giờ chiều. Những hôm kín lịch, tôi tranh thủ giờ nghỉ trưa chạy về dọn dẹp, thay ga giường, hút bụi, lau nhà rồi lại vội vàng quay trở lại công ty làm việc. Tôi làm việc văn phòng nhưng xe thì lỉnh kỉnh chăn ga, dụng cụ vệ sinh, không khác gì xe thợ dọn nhà chuyên nghiệp.
Nhìn lại quãng đường đó, tôi không thấy mình cực khổ. Tôi đang tích lũy tiền bạc, và cả tích lũy kinh nghiệm bảo trì nhà cửa. Tự học tự làm thì sẽ mất thời gian hơn. Nhưng không sao — tôi đang đổi công sức hôm nay lấy sự tự do của ngày mai.
Dù có công việc, có nhà riêng nhưng tôi vẫn ở thuê phòng trọ, vẫn đi chiếc xe cũ, vẫn dùng chiếc điện thoại cũ, vẫn nếp sống cũ, và vẫn theo dõi thu chi tiết kiệm như cũ. Chỉ khác rằng tôi đã có thêm 1 mục tiêu mới: Mỗi năm mua thêm một căn nhà.
🔑 Bài Học Của Giai Đoạn Này
Quyết định quay lại học đại học không giúp tôi giàu lên ngay lập tức. Nhưng nó thay đổi hoàn toàn cách tôi nhìn về tiền bạc — rằng tài chính cá nhân không phải là kiếm được bao nhiêu tiền, mà là biết quản lý tiền, biết sử dụng đòn bẩy đúng lúc, và biết biến thu nhập từ lao động thành tài sản tạo ra thu nhập.
Đôi khi, quyết định mang lại lợi nhuận lớn nhất trong cuộc đời không phải là mua đúng một cổ phiếu hay một căn nhà. Mà là đầu tư vào chính bản thân mình trước
👉 Đón đọc Phần 4 — Bây Giờ Tôi Đang Ở Đâu: 36 tuổi, nhìn lại toàn bộ chặng đường và những con số thật.
💚 S