Bài 2 trong series 5 bài về Credit Score tại Mỹ.
Ở Bài 1, mình đã chỉ ra chênh lệch $49.000 tiền lãi khi mua nhà giữa điểm 800 và 650. Câu hỏi tiếp theo là: điểm số đó tính từ đâu ra, và bạn nên tập trung sức vào chỗ nào để cải thiện nhanh nhất?
Điểm FICO thật ra được cộng lại từ 5 yếu tố, mỗi yếu tố có trọng số khác nhau — không phải yếu tố nào cũng quan trọng như nhau. Biết rõ trọng số này giúp bạn không phí thời gian vào việc ít ảnh hưởng, mà dồn sức vào 2 yếu tố chiếm gần 2/3 điểm số. Đây là điều đặc biệt hữu ích nếu bạn đang chuẩn bị xin vay mua nhà hoặc mua xe trong vài tháng tới.
💳 1. Lịch sử thanh toán (Payment History)
Yếu tố nặng ký nhất. Có trả đúng hạn không, có bao giờ trễ 30/60/90 ngày không. Chỉ một lần trễ hạn cũng có thể làm điểm giảm đáng kể, và ảnh hưởng kéo dài nhiều năm trên báo cáo tín dụng.
📉 2. Số tiền đang nợ (Amounts Owed)
Chủ yếu là tỷ lệ sử dụng hạn mức thẻ tín dụng (credit utilization) — đang xài bao nhiêu % so với hạn mức được cấp. Nên giữ dưới 30%, lý tưởng là dưới 10%. Ví dụ hạn mức $1.000 mà dư nợ $800 lúc ngân hàng chốt sao kê, dù trả hết sau đó, tỷ lệ 80% này vẫn có thể bị báo cáo và kéo điểm xuống.
📅 3. Độ dài lịch sử tín dụng (Length of History)
Tài khoản mở càng lâu, điểm càng có lợi. Đây là lý do không nên đóng thẻ tín dụng cũ nhất của mình chỉ vì ít dùng — giữ lại (dùng thỉnh thoảng) thường tốt hơn cho điểm số về lâu dài.
🆕 4. Tín dụng mới (New Credit)
Mỗi lần nộp đơn xin thẻ/vay mới, ngân hàng thường kiểm tra tín dụng dạng “hard inquiry” — mỗi lần kiểm tra làm điểm giảm nhẹ (thường vài điểm), và mở nhiều tài khoản trong thời gian ngắn trông rủi ro hơn trong mắt người cho vay.
🧩 5. Loại tín dụng đang có (Credit Mix)
Có cả thẻ tín dụng (revolving) lẫn khoản vay trả góp (installment — như vay xe, vay sinh viên) thường được đánh giá tốt hơn là chỉ có một loại. Yếu tố này ít quan trọng nhất nên không cần cố vay thêm chỉ để “đa dạng hóa”.
✅ Áp Dụng Ngay: Nên Làm Gì Trước Tiên?
Áp dụng thực tế: nếu bạn chỉ có thời gian làm một việc sau khi đọc bài này, hãy kiểm tra tỷ lệ sử dụng thẻ tín dụng hiện tại (dư nợ ÷ hạn mức) và trả bớt nếu đang trên 30% — đây là đòn bẩy nhanh nhất trong 5 yếu tố.
🧠 Kiểm Tra Nhanh
1. Hai yếu tố nào chiếm gần 2/3 điểm FICO, cộng lại?
2. Nên giữ tỷ lệ sử dụng hạn mức thẻ ở mức nào để tốt cho điểm số?
3. Nên làm gì với thẻ tín dụng cũ nhất, ít dùng?
♥ VietFI
Leave a Reply